«You have the right to remain silent…»
Ένα περιπολικό.
Χειροπέδες.
Ένας ύποπτος με τα χέρια πίσω από την πλάτη.
Και ο αστυνομικός που αρχίζει να του διαβάζει τα δικαιώματα του.
Το έχουμε δει τόσες φορές στο Hollywood, που σχεδόν πιστεύουμε ότι έτσι ακριβώς λειτουργεί.
Μόνο που δεν λειτουργεί ακριβώς έτσι.
Στις 13 Ιουνίου 1966, η υπόθεση Miranda v. Arizona άλλαξε τη νομική ιστορία των ΗΠΑ. Το Ανώτατο Δικαστήριο όρισε ότι πριν από την ανάκριση ενός υπόπτου που βρίσκεται υπό κράτηση, οι αρχές πρέπει να τον ενημερώνουν για τα βασικά του δικαιώματα: ότι μπορεί να παραμείνει σιωπηλός, ότι όσα πει μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον του και ότι έχει δικαίωμα σε δικηγόρο.
Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι το πριν από την ανάκριση.
Τα Miranda Rights δεν χρειάζεται απαραίτητα να ακουστούν τη στιγμή της σύλληψης. Δεν ενεργοποιούνται απλώς επειδή κάποιος φόρεσε χειροπέδες. Αν ο ύποπτος μιλήσει μόνος του χωρίς να τον ρωτήσουν, αυτά που είπε μπορεί να χρησιμοποιηθούν. Το πρόβλημα αρχίζει όταν οι αρχές τον ανακρίνουν ενώ βρίσκεται ήδη υπό κράτηση, χωρίς να έχουν προηγηθεί οι προειδοποιήσεις.
Το Hollywood όμως ήθελε εικόνα, ρυθμό, μια καθαρή τελεία στο τέλος της καταδίωξης.
Έτσι, μια δικαστική απόφαση έγινε κινηματογραφική τελετουργία. Ο κακός πιάστηκε, οι χειροπέδες μπήκαν, η φράση ακούστηκε, η τάξη αποκαταστάθηκε. Η πραγματική διαδικασία κόπηκε, μεταφέρθηκε χρονικά και έγινε σκηνή.
Και μετά υπάρχει η άλλη πλευρά του μύθου: ο αστυνομικός που δεν περιμένει καν τη διαδικασία.
Ο Dirty Harry του Clint Eastwood δεν έμεινε στην ιστορία επειδή διάβασε σωστά τα δικαιώματα ενός υπόπτου. Έμεινε επειδή μετέτρεψε την απειλή σε σινεμά: ένα βλέμμα, ένα όπλο στραμμένο στον αντίπαλο και το περίφημο “…you’ve got to ask yourself one question: ‘Do I feel lucky?’ Well, do ya, punk?”
Dirty Harry Movie CLIP – Do You Feel Lucky, Punk? (1971) HD | TM & © Warner Bros. (1971) | Cast: Clint Eastwood, Albert Popwell | Director: Don Siegel | Producers: Carl Pingitore, Don Siegel, Robert Daley, Clint Eastwood | Screenwriters: Harry Julian Fink, Jo Heims, Rita M. Fink, John Milius, Dean Riesner
Κι όμως, η ίδια ταινία δείχνει και το τίμημα αυτής της λογικής. Όταν ο Harry παραβιάζει τη διαδικασία απέναντι στον Scorpio, το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι δεν ακούστηκαν τα δικαιώματα. Είναι η παράνομη έρευνα, η βία και τα στοιχεία που αποκτήθηκαν με τρόπο που δύσκολα μπορεί να γίνει αποδεκτός στο δικαστήριο. Εκεί, ο μύθος του σκληρού αστυνομικού συγκρούεται με την πραγματικότητα των δικαιωμάτων.
Αυτή είναι η μεγάλη αντίφαση. Το Hollywood έκανε τα Miranda Rights παγκόσμιο σύμβολο, αλλά μας έμαθε να τα βλέπουμε περισσότερο σαν κινηματογραφικό εφέ παρά σαν αυτό που πραγματικά είναι: μια προστασία πριν από την ανάκριση.
Μια δικαστική απόφαση του 1966 έγινε μύθος. Και όπως κάθε καλός μύθος του Hollywood, άλλαξε λίγο την αλήθεια για να φτιάξει καλύτερη σκηνή.
