Ioanna GianniotiΜε έναν τρόπο που θυμίζει περισσότερο πολιτισμικό θεσμό παρά απλό διαγωνισμό, η Vacheron Constantin εγκαινιάζει τον Concours d’Élégance Horlogère, μια παγκόσμια πρωτοβουλία αφιερωμένη στους συλλέκτες και στα ρολόγια που σημάδεψαν την ιστορία της μάρκας. Σε συνεργασία με τον οίκο δημοπρασιών Phillips και τους εξειδικευμένους επιμελητές Bacs & Russo, ο διαγωνισμός φιλοδοξεί να αναδείξει όχι απλώς σπάνια αντικείμενα, αλλά τις ιστορίες που αυτά κουβαλούν.
Η πρόσκληση απευθύνεται σε ιδιώτες συλλέκτες από όλο τον κόσμο, οι οποίοι καλούνται να υποβάλουν ένα ρολόι τσέπης ή χειρός της Vacheron Constantin, κατασκευασμένο μεταξύ 1755 και 1999. Η χρονική αυτή περίμετρος καλύπτει σχεδόν ολόκληρη την εξέλιξη της ελβετικής ωρολογοποιίας, από τα πρώτα χρόνια της χειροποίητης τέχνης έως την αυγή της σύγχρονης εποχής. Ρολόγια χαλαζία, επιτραπέζια αντικείμενα ή έντονα τροποποιημένα κομμάτια αποκλείονται, καθώς ο διαγωνισμός εστιάζει στη διαχρονική μηχανική, στην αυθεντικότητα και στη συνέχεια της ιστορίας.
Η αξιολόγηση των ρολογιών βασίζεται σε μια σύνθετη και ουσιαστική προσέγγιση. Κάθε συμμετοχή εξετάζεται μέσα από ένα πλέγμα εννέα κριτηρίων που συνδυάζουν το αντικειμενικό με το άυλο: την αυθεντικότητα, την κομψότητα, τη σπανιότητα, τον ιστορικό ή ωρολογιακό αντίκτυπο, την προέλευση, το επίπεδο τεχνικής λεπτομέρειας, την παρουσία métiers d’art, την κατάσταση διατήρησης και, τέλος, τη συναισθηματική διάσταση. Η τελευταία αυτή παράμετρος προσδίδει ιδιαίτερο βάθος στον διαγωνισμό, αναγνωρίζοντας ότι ένα ρολόι μπορεί να είναι σπουδαίο όχι μόνο για το τι είναι, αλλά και για το τι σημαίνει.
Όσον αφορά τις επτά κατηγορίες του Vacheron Constantin Concours d’Élégance, η δομή τους αντανακλά με ακρίβεια την ιστορική και τεχνική πολυμορφία της μανουφακτούρας. Η αφετηρία γίνεται με τη βράβευση των μηχανισμών ηχητικής σήμανσης, μια κατηγορία αφιερωμένη σε ρολόγια εξοπλισμένα αποκλειστικά με minute repeater, quarter repeater, half-quarter repeater ή grande sonnerie.
Ακολουθεί η κατηγορία των χρονογράφων, η οποία καλύπτει ρολόγια με χρονογράφο δύο ή τριών μετρητών, με ένα μπουτόν, καθώς και μηχανισμούς με ένδειξη κλασμάτων του δευτερολέπτου. Η τρίτη ενότητα αφορά τις αστρονομικές επιπλοκές και περιλαμβάνει ρολόγια που διαθέτουν τριπλό ημερολόγιο, πλήρες ημερολόγιο ή διηνεκές ημερολόγιο, υπογραμμίζοντας τη μακρά σχέση της Vacheron Constantin με τη χρονομέτρηση του ημερολογιακού χρόνου.
Η κατηγορία των πολλαπλών complications επικεντρώνεται σε ρολόγια που συνδυάζουν τουλάχιστον δύο διαφορετικές επιπλοκές, αναδεικνύοντας την ικανότητα σύνθεσης και αρμονικής συνύπαρξης λειτουργιών μέσα σε ένα ενιαίο σύνολο. Τις τρεις τελευταίες κατηγορίες συμπληρώνει, αφενός, η Chronomètre Royal, η οποία αφορά αποκλειστικά ρολόγια που φέρουν αυτήν τη συγκεκριμένη ιστορική ονομασία, και, αφετέρου, η κατηγορία των métiers d’art, αφιερωμένη στη διακοσμητική τέχνη και τις χειροποίητες τεχνικές — με εξαίρεση τα skeleton κομμάτια.
Ο κύκλος κλείνει με τη διάκριση του design, η οποία εξετάζει ρολόγια που εκφράζουν χαρακτηριστικές σχεδιαστικές επιλογές της Vacheron Constantin, είτε μέσω της αρχιτεκτονικής της κάσας είτε μέσω του τρόπου ένδειξης της ώρας, όπως για παράδειγμα οι retrograde ενδείξεις. Πρόκειται για μια κατηγορία που δεν αξιολογεί απλώς την αισθητική, αλλά τη συνέπεια και την αναγνωρίσιμη ταυτότητα της μάρκας μέσα στον χρόνο.
Κάθε ρολόι μπορεί να διεκδικήσει μόνο μία από αυτές τις διακρίσεις, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία επιλογής κατηγορίας κρίσιμη για τους συμμετέχοντες. Η λογική δεν είναι ο ανταγωνισμός, αλλά η σαφής αφήγηση: ποια πτυχή της ιστορίας του αξίζει να φωτιστεί.
Την ευθύνη για την απονομή των διακρίσεων αναλαμβάνει μια επιτροπή με πραγματικά διεθνή χαρακτήρα, αποτελούμενη από προσωπικότητες που καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα της σύγχρονης ωρολογιακής σκέψης — από την ιστορική έρευνα και τον σχεδιασμό έως τη συλλεκτική εξειδίκευση. Πρόκειται για ανθρώπους που δεν αντιμετωπίζουν τα ρολόγια μόνο ως αντικείμενα, αλλά ως πολιτισμικά τεκμήρια.
Μεταξύ των μελών της κριτικής επιτροπής συγκαταλέγεται ο Nicholas Foulkes, ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους ιστορικούς ρολογιών και συγγραφείς της σύγχρονης εποχής, γνωστός για την ικανότητά του να τοποθετεί την ωρολογοποιία μέσα σε ένα ευρύτερο κοινωνικό και ιστορικό πλαίσιο. Δίπλα του βρίσκεται ο Felix Baumgartner, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Urwerk, ο οποίος φέρνει στη διαδικασία αξιολόγησης τη ματιά του σύγχρονου δημιουργού και του ανεξάρτητου ωρολογοποιού. Την επιτροπή συμπληρώνει ο Auro Montanari, γνωστός διεθνώς ως “John Goldberger”, ένας από τους πλέον σεβαστούς ειδικούς στα vintage ρολόγια και βαθύς γνώστης της συλλεκτικής αγοράς.
Την εποπτεία της κριτικής διαδικασίας αναλαμβάνουν δύο πρόσωπα με καθοριστικό ρόλο στη σύγχρονη ωρολογιακή σκηνή. Ο Aurel Bacs, ειδικός ρολογιών και συνιδρυτής της Bacs & Russo, διασφαλίζει τη μεθοδολογική αυστηρότητα και την αντικειμενικότητα της κρίσης, ενώ ο Christian Selmoni, διευθυντής κληρονομιάς και στυλ της Vacheron Constantin, λειτουργεί ως θεματοφύλακας της ιστορικής συνέχειας και της ταυτότητας της μάρκας.
Με τον Concours d’Élégance Horlogère, η Vacheron Constantin ανοίγει έναν διάλογο με εκείνους που κράτησαν ζωντανή την κληρονομιά της μέσα στις δεκαετίες. Είναι μια σπάνια στιγμή όπου τα ρολόγια βγαίνουν από τα χρηματοκιβώτια και τις ιδιωτικές συλλογές για να παρουσιαστούν ως αυτό που πραγματικά είναι: μάρτυρες χρόνου, φορείς μνήμης και αντικείμενα με βαθιά ανθρώπινη διάσταση.
Περισσότερες πληροφορίες στην επίσημη ιστοσελίδα της Vacheron Constantin
